باسمه تعالي

توجه فوق العاده مقام معظم رهبري به مسئله علم و پيشرفت علمي كشور خصوصا در ساليان اخير بر كسي كه پيگير فرمايشات، دغدغه ها و مطالبات ايشان باشد، پوشيده نيست. تعدد بيانات ايشان در زمينه تبيين جايگاه و اهميت پيشرفت علمي كشور و تاكيد و پيگيري مكرر ايشان نسبت به برخي مطالبات مربوط به اين حوزه نشان از اين توجه فراوان دارد. با تامل در اين همه تاكيد، هر انسان منصفي انتظار شكل گيري جريانات متعددي در سطح مسئولين و دانشجويان براي حركت در مسير فرمايشات رهبري و تلاش براي تحقق بخشي به مطالبات ايشان را دارد، اما متاسفانه...!

مطالعه و تدقيق در فرمايشات رهبري ما را به سمت آشنايي دقيق با نظرات و انتظارات ايشان رهنمون مي كند و بسيار مهم است كه با دركي درست از مجموعه بيانات و شناخت نسبي از مباني نظري و جهت گيري هاي اصلي مورد نظر ايشان، به دنبال اجرايي كردن طرح هاي پيشنهادي ايشان –و يا ساير طرح هايي كه در اين جهت لازم است- باشيم و مراقب باشيم دچار برداشت هاي موضعي و سطحي نشويم و بالاخره اينگونه نشود كه براي پيشرفت علمي كشور از راه هاي غيرعلمي وارد شويم.

مي توان رووس فرمايشات رهبري پيرامون علم و فناوري در چندسال اخير را در چهار دسته زبر تقسيم بندي كرد:

1.        تبيين جايگاه علم

2.        بيان مباني حركت علمي

3.        بيان جهت هاي حركت علمي كشور

4.        ارائه طرح هاي اجرايي و نتايجي كه بايد حاصل شود

در اين نوشته به مورد اول يعني تبيين جايگاه علم پرداخته مي شود.

رهبري مكررا پيشرفت علمي را در راس همه كارهاي اساسي در پيشرفت كشور قرارداده[1] و زيربناي اقتدار كشور را قدرت علمي دانسته اند[2] و تاكيد كرده اند قدرت علمي است كه منشا قدرت سياسي، نظامي، فرهنگي و اقتصادي است. ايشان عقب افتادگي تاريخي ما از غرب را ناشي از ضربه خوردن از بي علمي و در مقابل تجهيز غرب به سلاح علم مي دانند[3]. ايشان سنت الهي و طبيعت زندگي بشر را براين دانسته اند كه علم عزت مي بخشد و سپس به جمله پرمغزي از نهج البلاغه اشاره مي كنند كه مي فرمايد "العلم سلطان من وجوده صال و من لم يجده صيل عليه" يعين علم اقتداراست، هركس اين قدرت را به چنگ آورد مي تواند تحكم و غلبه كند و هركس اين اقتدار را به دست نياورد، ديگران بر او قهر و غلبه پيدا مي كنند و به او تحكم مي كنند[4]. جالب است كه به نظر مي آيد فرمايشات رهبري دقيقا برپايه مباني ديني مانند حديث فوق بناشده، و با اهميت علم در دنياي امروز –كه همه صاحبنظران بر اين باوراند- نيز همجهت است.

تاكيدات رهبري هيچ جاي شكي براي لزوم علم آموزي و بكارگيري روش هاي علمي در اركان تصميم گيري و اجرا در كشور نمي گذارد. شايد اولين مقدمه كه كشور ما هنوز در آن ضعف جدي دارد، نگاه علمي داشتن به همه موضوعات و مسائل كشور است كه خودبخود ما را وادار به علمي فكركردن، علمي برنامه ريزي كردن و علمي اجرا كردن مي كند و از مواجهه سطحي، سليقه اي يا آزمون و خطايي باز مي دارد.  البته علمي از عهده اين نقش عمده و بي بديلي بر مي آيد كه برخواسته از مباني صحيح باشد و درجهت هاي درست حركت كند، ان شاء الله در نوشته هاي بعدي اين موضوعات را از نگاه رهبري بررسي خواهيم كرد.